(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 073

॥ శ్రీః ॥
6.73. అధ్యాయః 073
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Topics
యుద్ధవర్ణనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 6-73-0x(4148)(41892)
విరాటోఽయ త్రిభిర్బాణైర్భీష్మమార్చ్ఛన్మహారథం ।
వివ్యాధ తురమాంత్రాస్య త్రిభిర్బాణైర్మహారథః ॥ 6-73-1(41893)
తం ప్రత్యవిధ్యద్దశభిర్భీష్మః శాంతనవః శరైః।
రుక్మపుంఖైర్మహేష్వాసః కృతహస్తో మహాబలః ॥ 6-73-2(41894)
ద్రౌణిర్గాండీవధన్వానం భీమధన్వా మహారథః ।
అవిధ్యదిషుభిః షఙ్భిర్దృఢహస్తః స్తనాంతరే ॥ 6-73-3(41895)
కార్ముకం తస్య చిచ్ఛేద ఫల్గునః పరవీరహా ।
అవిధ్యచ్చ భృశం తీక్ష్ణైః పత్రిభిః శత్రుకర్శనః ॥ 6-73-4(41896)
సోఽన్యత్కార్ముకమాదాయ వేగవాన్క్రోధమూర్చ్ఛితః।
అమృష్యమాణః పార్థేన కార్ముకచ్ఛేదమాహవే ॥ 6-73-5(41897)
అవిధ్యత్ఫల్గునం రాజన్నవత్యా నిశితైః శరైః ।
వాసుదేవం చ సప్తత్యా వివ్యాధ పరమేషుభిః ॥ 6-73-6(41898)
తతః క్రోధాభితాంరాక్షః కృష్ణేన సహ ఫల్గునః ।
దీర్ఘముష్ణం చ నిఃశ్వస్య చింతయిత్వా పునఃపునః ॥ 6-73-7(41899)
ధనుః ప్రపీడ్య వామేన కరేణామిత్రకర్శనః ।
గాండీవధన్వా సంక్రుద్ధః శితాన్సన్నతపర్వణః ॥ 6-73-8(41900)
జీవితాంతకరాన్ఘోరాన్సమాదత్త శిలీముఖాన్।
తైస్తూర్ణం సమరేఽవిధ్యద్రౌణిం బలవతాం వరః ॥ 6-73-9(41901)
తస్య తే కవచం భిత్త్వా పపుః శోణితమాహవే।
న వివ్యథే చ నిర్భిన్నో ద్రౌణిర్గాండీవధన్వనా ॥ 6-73-10(41902)
తథైవ చ శరాంద్రౌణిః ప్రవిముంచన్నవిహ్వలః ।
తస్థౌ చ సమరే రాజంస్త్రాతుమిచ్ఛన్మహావ్రతం ॥ 6-73-11(41903)
తస్య తత్సుమహత్కర్మ శశంసుః కురుసత్తమాః ।
యత్కృష్ణాభ్యాం సమేతాభ్యామభ్యాపతత సంయుగే ॥ 6-73-12(41904)
స హి నిత్యమనీకేషు యుధ్యతేఽభయమాస్తితః।
అస్త్రగ్రామం ససంహారం ద్రోణాత్ప్రాప్య సుదుర్లభం ॥ 6-73-13(41905)
మమైష ఆచార్యసుతో ద్రోణస్యాపి ప్రియః సుతః ।
బ్రాహ్మణశ్చ విశేషేణ మాననీయో మమేతి చ ॥ 6-73-14(41906)
సమాస్థఆయ మతిం వీరో బీభత్సుః సత్రుతాపనః ।
కృపాం చక్రే రథశ్రేష్ఠో భారద్వాజసుతం ప్రతి ॥ 6-73-15(41907)
ద్రౌణిం త్యక్త్వా తతో యుద్ధే కౌంతేయః శ్వేతవాహనః।
యుయుధే తావకాన్నిఘ్నంస్త్వరమాణః పరాక్రమీ ॥ 6-73-16(41908)
దుర్యోధనస్తు దశభిర్గార్ధ్రపత్రైః శిలాశితైః ।
భీమసేనం మహేష్వాసం రుక్మపుంఖైః సమార్పయత్ ॥ 6-73-17(41909)
భీమసేనః సుసంక్రుద్ధః పరాసుకరణం దృఢం ।
చిత్రం కార్ముకమాదత్త శరాంశ్చ నిశితాందశ ॥ 6-73-18(41910)
ఆకర్ణప్రహితైస్తీక్ష్ణైర్వేగవద్భిరజిహ్మగైః।
అవిధ్యత్తూర్ణమవ్యగ్రః కురురాజం మహోరసి ॥ 6-73-19(41911)
తస్య కాంచనసూత్రస్థః శరైః సంఛాదితో మణిః।
రరాజోరసి ఖే సూర్యో గ్రహైరివ సమావృతః॥ 6-73-20(41912)
పుత్రస్తు తవ తేజస్వీ భీమసేనేన తాడిత।
నామృష్యత యథా నాగస్తలశబ్దం మదోత్కటః ॥ 6-73-21(41913)
తతః శరైర్మహారాజ రుక్మపుంఖైః శిలాశితైః ।
భీమం వివ్యాధ సంక్రుద్ధస్త్రాసయానో వరూథినీం ॥ 6-73-22(41914)
తౌ యుధ్యమానౌ సమరే భృశమన్యోన్యవిక్షతౌ ।
పుత్రౌ తే దేవసంకాశౌ వ్యరోచేతాం మహాబలౌ ॥ 6-73-23(41915)
చిత్రసేనం నరవ్యాఘ్రం సౌభద్రః పరవీరహా।
అవిధ్యద్దశభిర్బాణైః పురుమిత్రం చ సప్తభిః ॥ 6-73-24(41916)
సత్యవ్రతం చ సప్తత్యా విద్ధ్వా శక్రసమో యుధి।
నృత్యన్నివ రణే వీర ఆర్తిం నః సమజీజనత్ ॥ 6-73-25(41917)
తం ప్రత్యవిధ్యద్దశభిశ్చిత్రసేనః శిలీముఖైః ।
సత్యవ్రతశ్చ నవభిః పురుమిత్రశ్చ సప్తభిః ॥ 6-73-26(41918)
స విద్ధో విక్షరన్రక్తం శత్రుసంవారణం మహత్।
చిచ్ఛేద చిత్రసేనస్య చిత్రం కార్ముకమార్జునిః ॥ 6-73-27(41919)
భిత్త్వా చాస్య తనుత్రాణం శరేణోరస్యతాడయత్ ।
తతస్తే తావకా వీరా రాజపుత్రా మహారథాః ॥ 6-73-28(41920)
సమేత్య యుధి సంరబ్ధా వివ్యధుర్నిశితైః శరైః।
తాంశ్చ సర్వాఞ్శరైస్తీక్ష్ణైర్జఘాన పరమాస్త్రవిత్ ॥ 6-73-29(41921)
తస్య దృష్ట్వా తు తత్కర్మ పరివవ్రుః సుతాస్తవ।
దహంతం సమరే సైన్యం వనే కక్షం యథోల్బణం ॥ 6-73-30(41922)
అపేతశిశిరే కాలే సమిద్ధమివ పావకం ।
అత్యరోచత సౌభద్రస్తవ సైన్యాని నాశయన్ ॥ 6-73-31(41923)
తత్తస్య చరితం దృష్ట్వా పౌత్రస్తవ విశాంపతే ।
లక్ష్మణోఽభ్యపతత్తూర్ణం సాత్తీపుత్రమాహవే ॥ 6-73-32(41924)
అభిమన్యుస్తు సంక్రుద్ధో లక్ష్మణం శుభలక్షణం ।
వివ్యాధ నిశితైః షఙభిః సారథిం చ త్రిభిః శరైః ॥ 6-73-33(41925)
తథైవ లక్ష్మణో రాజన్సౌభద్రం నిశితైః శరైః।
అవిధ్యత మహారాజ తదద్భుతమివాభవత్ ॥ 6-73-34(41926)
తస్యాశ్వాంశ్చతురో హత్వా సారథిం చ మహాబలః ।
అభ్యద్రవత సౌభద్రో లక్ష్మణం నిశితైః శరైః ॥ 6-73-35(41927)
హతాశ్వే తు రథే తిష్ఠఁల్లక్ష్మణః పరవీరహా ।
శక్తిం చిక్షేప సంక్రుద్ధః సౌభద్రస్య రథం ప్రతి॥ 6-73-36(41928)
తామాపతంతీం సహసా ఘోరరూపాం దురాసదాం।
అభిమన్యుః శరైస్తీక్ష్ణైశ్చిచ్ఛేద భుజగోపమాం ॥ 6-73-37(41929)
తతః స్వరథమారోప్య లక్ష్మణం గౌతమస్తదా।
అపోవాహ రథేనాజౌ సర్వసైన్యస్య పశ్యతః ॥ 6-73-38(41930)
తతః సమాకులే తస్మిన్వర్తమానే మహాభయే ।
అభ్యద్రవంజిఘాంసంతః పరస్పరవధైషిణః ॥ 6-73-39(41931)
తావకాశ్చ మహేష్వాసాః పాండవాశ్చ మహారథాః ।
జుహ్వంతః సమరే ప్రాణాన్నిజఘ్నురితరేతరం ॥ 6-73-40(41932)
ముక్తకేశా వికవచా విరథాశ్ఛిన్నకార్ముకాః ।
బాహుభఇః సమయుధ్యంత సృంజయాః కురుభిః సహ ॥ 6-73-41(41933)
తతో భీష్మో మహాబాహుః పాండవానాం మహాత్మనాం ।
సేనాం జఘాన సంక్రుద్ధో దివ్యైరస్త్రైర్మహాబలః ॥ 6-73-42(41934)
హతేశ్వరైర్గజైస్తత్ర నరైరశ్వైశ్చ పాతితైః ।
రథిభిః సాదిభిశ్చైవ సమాస్తీర్యత మేదినీ ॥ ॥ 6-73-43(41935)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే భీష్మపర్వణి భీష్మవధపర్వణి పంచమదివసయుద్ధే త్రిసప్తతితమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Footnotes

6-73-32 సాత్వతీపుత్రం అభిమన్యుం ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.